Close

5 Sonuçtan 1 ile 5 Arası
Ağaç Şeklinde Aç21Beğeni
  • 7 Post By gçakar
  • 8 Post By gçakar
  • 1 Post By Miss_Menas
  • 3 Post By acemi_caylak
  • 2 Post By Ramazan ÇAYIROĞLU

Konu: Bitkilerin Bilimsel Adlandırılması

  1. #1
    Kurucu Üye
    Üyelik Tarihi
    May 2013
    Yer
    İstanbul/Atakent
    Mesajlar
    1.203

    Bitkilerin Bilimsel Adlandırılması

    Bitkilerin Bilimsel Adlandırması


    Aynı bitkiye her ülkede, hatta aynı ülkenin farklı yörelerinde farklı adlar verilmesi ya da aynı adın farklı bitkilerde kullanılması karışıklığa neden olmaktadır. Bu karışıklık ancak her bitkiye, dünyanın her yerinde anlaşılacak, farklı ve tek adlar verilmesiyle önlenebilir. Yani her bitkinin tek bir bilimsel adı olmalıdır. Bu ad verildikten sonra da sık sık değişmemesi gerekir.

    Bilimsel adlandırmaya geçmeden önce, adlandırmada kullanılan bazı kavramlara kısaca değinelim.

    Sinonim-Synonym(syn.) : İletişim araçlarının henüz yaygınlaşmadığı zamanlarda, farklı araştırıcılar, buldukları aynı canlıya farklı adlar vermişler ve uzun yıllar aynı canlıya verilen bu farklı adlar, farklı türlerin adı zannedilmiştir.İletişim araçlarının yaygınlaşmasıyla, farklı tür zannedilerek farklı adlandırılan canlıların aynı tür olduğu anlaşılmıştır.

    Sinonim, aynı taksona verilen bu farklı adlardır..Sinonim olarak saptanan adların en eski tarihlisi, o türün gerçek adı, tarihi daha yeni olanlar ise sinonimi olarak kabul edilmektedir.

    Tür-Species (sp.) : Ana özellikler yönünden birbirlerine olağanüstü benzerlik gösteren ve kendi aralarında döllenerek verimli ya da üreyimli bireyler oluşturan topluluğa tür denir. Tür adı çoğunlukla yere, şahsa, bitkinin çok önemli bir özelliğine veya bitkinin bulunduğu ortama göre verilen bir addır.

    Alttür-Subspecies (subsp./ssp.): Ana türle en az bir özellik bakımından farklı ve coğrafi olarak sınırlandırılmış yerel taksonlardır. Bir türün alttürleri arasında üreme engeli olmamakla birlikte, deniz, dağ... gibi coğrafi engeller sonucu döllenme gerçekleşmez.Yani kendi içlerinde kapalı bir sistem oluştururlar. Sadece kendi içlerinde gen alışverişinde bulunan populasyonlar, zamanla türün diğer populasyonlarından farklılaşırlar. Bu durum zamanla üreme engeli oluşturur ve ortaya yepyeni bir tür çıkar.

    Varyete-Variety(Var./var.): Türün yayılış alanı içersinde bulunan, genetik olmayan farklılıklar gösteren taksonlardır. Bu farklılığın ortaya çıkmasına habitat, iklim… gibi koşullar neden olur.
    Örnek olarak Pinus brutia Ten.(Kızıl Çam) 'yi verelim:
    Pinusbrutia Ten. var. pyramidalis : Tek ve düzgün gövdeli Kızıl çam varyetesi
    Pinusbrutia Ten. Var. agrophiotii : Birkaç gövdeden oluşan Kızıl çam varyetesi

    Varyete ile alttür arasındaki fark kısaca şudur: Ana türle, en az bir özelliği ile farklı olan taksonlar, ana türle aynı coğrafya da bulunabiliyorsa bu "varyete"demektir. Ana türle döllenemeyecekleri, farklı coğrafi alanlarda olurlarsa ,ana türün varyetesi değil alttürü olurlar.

    Kültivar-Cultivar (cv.): Doğada veya fidanlıklarda mutasyon sonucunda ortaya çıkmış olan mutantlardır. "alba"(sürgün uçları beyaz renkte),"auera" (sarı renkte),"pyramidalis"(piramitbiçimli), "pendula" (yansürgünler aşağı doğru sarkık)…

    Bu mutantlar daha sonra vejetatif olarak çoğaltılabilmekte, özellikleri değişmemektedir. Örneğin; Picea glauca cv. 'Conica' K.Amerika ve Kanada'da doğal olarak yetişen 30-40m.ye boylanabilen "Ak ladin"in bir kültivarıdır. Bodur, kompakt, sık dallı, tepeye doğru sivrilen bu kültivar, önce Kanada'nın güneybatısında 4 adet olarak ortaya çıkmış,daha sonra vejetatif olarak çoğaltılarak tüm dünyaya yayılmıştır.

    Kısaca, Kültivar doğal bir türü gösterir. Estetik , dayanıklılık, farklı renk, vs. için birileri tarafından seçilmiş olup, melez değildirler.

    Form-Forma (f./fa./fma.) : Tek bir bireydegörülen, popülasyonu temsil etmeyen, kalıtsal veya kalıtsal olmayan şekillenmelerdir.

    Melez/Hibrid-Hybrid (x): İki farklı bitkininçaprazlanmasından ortaya çıkan yeni bir türdür.Bir bitki hem kültivar, hem de melez olamaz.
    Konu gçakar tarafindan (04.06.2013 Saat 20:01 ) degistirilmistir.
    mrDuran, Zıpçıktı, Uzaylı ve 4 kişi daha bunu beğendi

  2. #2
    Kurucu Üye
    Üyelik Tarihi
    May 2013
    Yer
    İstanbul/Atakent
    Mesajlar
    1.203
    Adlandırma

    1-Bitkilere bilimsel ad verilirken , Latince olarak önce "cins" adı , sonra o bitkiyi aynı cinsin öbür türlerinden ayırt eden değişik bir özelliği , yani ''tür'' adı verilir. Cins ve tür adları italik yazılır. Bitkilerin Latince adlarını yazarken temel kural, Cins adının büyük harfle, tür adının ise küçük harfle başlamasıdır.

    Örnek verirsek, Dut cinsinin türleri vardır. Bu türleri birbirinden ayırt etmek için, meyvelerinin rengini belirten Latince sözcükler tür olarak bitkinin bilimsel adına eklenmiştir.
    Dut; Morus
    Beyaz dut; Morus alba
    Kara dut; Morus nigra
    Bu iki bitki Morus cinsinin bireyleri, yani türleridir

    Aynı şekilde,
    Çam;Pinus

    Kara çam; Pinus nigra
    Fıstık çamı; Pinus pinea olarak adlandırılır.


    2-Bitkilerde tür altı kategoriler alttür ve varyete’dir.
    a)Alt tür Latince ssp. veya subsp. şeklinde kısaltılarakgösterilir.
    Örneğin: Pinus nigra ssp.pallasiana ya da
    Pinusnigra subsp.pallasiana

    b)Varyete Latince var. şeklinde kısaltılır. Kısaltmadan sonra büyük ya da küçük harfle başlanabilir. '’var." kısaltması kullanılmayabilir. Varyete, alttür ya da kültüvar gibi tırnak içerisinde ve baş harfi büyük olacak şekilde de yazılabilir.
    Örnek;
    Anubias barteri var. Angustifolia

    Anubiasbarteri Var. Angustifolia
    Anubiasbarteri ‘Angustifolia’
    Yukarıdakilerin hepsi doğru yazılmıştır
    Elbette "var." dedikten sonra hangi varyete olduğu mutlaka belirtilmelidir.


    3-Kültivar(cultivar) , cv. şeklinde gösterilir. Bitkinin adı italik, kültivarlar iki tırnak arasında düz harflerle yazılır. Baş harf daima büyüktür.Örneğin,
    Picea glauca cv.'Conica' ; Konik şekilli kültivarı
    Abies nordmannianacv. 'Aurea' : Yaprakları sarı, alacalıkültivarı ifade etmektedir.


    4-Form f., fa.,fma şeklinde kısaltılır.
    Mammillaria spinosissima var. rubrispina f. cristata
    Mammillaria spinosissima var.Auricoma f. cristata


    5-Melez ya da Hibrid türler ''x'' işareti ile gösterilir.
    1) Aynı cinsin, farklı iki türü arasında oluşan bir melez için ''x'' işareti türlerin ortasında gösterilir. Melezin adı tırnak içinde de yazılabilir. Örneğin;
    Picea x lutzii ya da Picea ‘Lutzii’
    Bu melez, Picea glauca X Picea sitchensis adlı iki türün doğal melezidir.
    Diğer bir örnek
    Crassula 'Buddha'sTemple' ; Crassula pyramidalis ve Crassula perfoliata türlerinin melezidir.

    2) ''×'' işareti cins adından önce yer alırsa, iki ayrı cinsin türleri arasındaki melezliği ifade eder. Melezin adı ‘ ‘ içinde yazılır, büyük harfle başlar.Örneğin:
    × Cupressocyparis 'Leylandii' melezliği; Cupressus macrocarpa X Chamaecyparis nootkatensis adlı iki cinsin türleri arasında oluşmuştur.
    x Graptoveria 'Acaulis' iki farklı cinsin (Graptopetalum ve Echeveria) melezidir.
    x Graptosedum 'Francesco Baldi' , Graptopetalum ve Sedum cinslerinin melezidir ve adı 'Francesco Baldi'dir.



    6-Bitki adında kısaltma yapmadan yazılan variegata/variegated alacalı anlamına gelir. Bitkinin tek renkli olmadığı, beyaz veya sarı kısımları olduğunu gösterir.
    Örnek,
    Crassula perforata,variegata; Bitki yeşil ve beyaz/sarı olarak iki renklidir


    Renk farklı şekilde de belirtilebilir
    Örnek Crassula ovata 'Tricolor': Bitki üç renklidir.


    7-Adlandırmalarda kullanılan kısaltma örnekleri:
    Echeveria sp. : Bitkinin cinsi bellidir ve Echeveria türlerinden biridir. Bitkinin türü bilinmiyor..
    Echeveria aff. 'Dondo': Bitki Echeveria 'Dondo' melezine benziyor , ama emin değiliz.
    Hoya sp. aff. Parasitica: Türü bilinmiyor, parasitica’ya benziyor.
    Kalanchoe delagoensis, aka Kalanchoe tubiflora (Aka=also known as =… olarak da bilinir.)



    Son olarak biraz daha örnek verirsek;
    Kalanchoe 'Hougtonii' : Kalanchoe cinsleri arasında çaprazlanmış, Hougtonii adlı melez bitki (tür adı yazılmadan, melez adı yazılmış.)
    Kalanchoe beharensis: Tür adı
    Kalanchoe beharensis 'Fang': Kültivar ya da varyete/çeşit
    Echeveria 'Blue Curls': Echeveria cinsleri arasında Blue Curls adlı hibrit bitki (tür yazılmadan, melez adı yazılmış.)
    xGraptoveria 'Acaulis': İki farklı cinsin (Graptopetalum ve Echeveria) melezidir
    Alnus glutınosa ssp.barbata: Alttür
    Crassula ovata 'Red Horn Tree':Kültivar ya da varyete

    Konu gçakar tarafindan (05.06.2013 Saat 20:06 ) degistirilmistir.
    dalya35, mrDuran, Uzaylı ve 5 kişi daha bunu beğendi

  3. #3
    Cezalı Üyeler
    Üyelik Tarihi
    May 2013
    Mesajlar
    497
    Sevgili gçakar,
    Mükemmel değerli bilgiler içeren bir başlık... Özellikle Hoya larda kullanılan kısaltılmış terimlere nihayet Türkçesine kavuşabildim.

    Hoya başlığı için Arşiv çalışmasına ne denli bir katkı sağlamış oldunuz anlatamam...

    Değerli Bilgi Paylaşımı için Çok Teşekkür ederim...
    gçakar bunu beğendi

  4. #4
    Kurucu Üye acemi_caylak - ait Kullanici Resmi (Avatar)
    Üyelik Tarihi
    May 2013
    Mesajlar
    3.824
    Sevgili gçakar, çok güzel bilgiler vermiş. Bende onun verdiği bilgilere ek olarak genel olarak sınıflandırma ile ilgili bilgiler vereyim.

    Canlıların sınıflandırılmasını daha iyi anlamak için, hücre yapısına göre canlılar nasıl ayrılıyor açıklayalım.

    Elektron mikroskobunun geliştirilmesiyle birlikte, biyologlar hücre içi yapıları inceleme fırsatı buldular. Bu araştırmalar sonunda canlılar aleminde iki temel hücre tipi olduğu ortaya çıktı; Prokaryotik ve Ökaryotik hücre. Yapısal olarak daha basit olan prokaryotik hücre yapısı sadece bakterilerde bulunur. Diğer bütün organizmalar yani protista, fungi (mantarlar), bitkiler ve hayvanlar, daha karmaşık olan ökaryotik hücre yapısına sahiptir.

    1. Prokaryot Hücreli Canlılar: Bakteriler, mavi-yeşil algler, riketsiyalar, aktinomisetler ve mikoplazma gruplarının dahil olduğu; gerçek çekirdek zarları ve membrana bağlı organelleri olmayan, fosfolipid barındıran hücre duvarı ve tek helezonlu DNA molekülü hücre içinde serbest halde bulunan mikroorganizmaları kapsayan canlılar üst alemdir. Kısaca özetlersek;

    - Hücre içerisinde çekirdek zarı yoktur.
    - DNA ve RNA zarsız, stoplazma içinde bulunur.
    - Zarlı organelleri yoktur.
    - Sadece Ribozom organeli bulundurur.
    - Hepsi tek hücrelidir.
    - Organize çekirdeği olmayan hücredir.

    2. Ökaryot Hücreli Canlılar: Ökaryotların tanımlayıcı özelliği genetik malzemelerinin zarla çevrili bir (veya birkaç) çekirdek içinde yer almasıdır. Çekirdeğin yanı sıra, ökaryotların mitokondri veya kloroplast gibi zarla çevrili çeşitli organelleri vardır, bu tür hücre içi karmaşık yapılar prokaryotlarda bulunmaz. Kısaca özetlersek;

    - Hücre içerisinde çekirdek zarı vardır.
    - DNA ve RNA zarla çevrilidir.
    - Zarlı organelleri vardır.
    - Hem tek hücreli hem de çok hücreli olabilir.
    - Organize çekirdeği olan hücredir.

    Canlıların sınflandırmasında kabul gören bir kaç yöntem olsa da Robert Whittaker tarafından yapılan aşağıdaki sınıflandırma en yaygın kullanılanlardan birisidir. Genel olarak canlılar, 5 ayrı alemde (kingdom) sınıflandırılırlar.

    1. Monera (Bakteriler): Zar ile çevrili gerçek organelleri (mitokondrium, golgi aparatı, endoplasmik retikulum, vesikül, vakuol, vs.) bulunmayan hücrelere sahip olan bu canlılara örnek olarak, bakterileri ve mavi-yeşil algleri verebiliriz. Kitin yapıda bir hücre duvarı ve halkasal yapıda basit bir genetik materyal taşıyan bu canlılarda, amitotik hücre bölünmesi (Hücrenin boğumlanarak ikiye bölünmesi, amitoz bölünme) ile çoğalma görülür. Bu grup günümüzde, “Eubacteria” ve “Archaea” olmak üzere iki alt alemde incelenmektedir.

    2. Protista (Protoctista, Protozoa): Bu alemden itibaren, hücre organellerinin her biri zar ile çevrilmiş haldedir. Bu alem üyelerinden bazılarında görülen kloroplastlar, bitkilerde bulunan kloroplastların aksine, prokaryot hücreden köken almıştır. Bu alem altında sınıflanan bir veya çok hücreli canlılarda, doku farklılaşması görülmez.

    3. Fungi (Mantarlar): Mikroskobik mantarları ve besin olarak tükettiğimiz şapkalı mantarları kapsayan bu alemin üyeleri, sitoplazmalarında zarla çevrili bir çekirdeğe sahip olan ökaryot hücreli canlılardır. Mantarlar genellikle çok hücrelidir. Klorofil içermeyen, yaşamları için gerekli olan besini hazır olarak sağlayan heterotrof
    (dışbeslek, bazıları ardıbeslek diye de adlandırıyor. Ne biçim Türkçe bende anlamadım. Ancak kendisi besin üretmeyip ortamda hazır bulunan besinleri yiyen anlamına geliyor.) canlılardır. Sindirim enzimleri ile hücre dışı sindirim yapılır. Hücre duvarları, ağırlıklı olarak selüloz yerine kitin yapıdadır.

    4. Plantae (Bitkiler) : Bitkiler aleminin üyeleri, çoğunun hücrelerinde kloroplast bulunan, ototrof (kendibeslek diye çeviriliyor. Bunuda anlamadım. Tam olarak, kendi besinini kendisi üreten anlamına geliyor.) canlılardır. Bu canlıların kloroplastları, ökaryot kökenlidir. Hücre duvarları selüloz yapıdadır. Klorofil taşımayan ve fotosentez yapmayan bitki türleride bulunmaktadır.

    5. Animalia (Hayvanlar): Hayvanlar alemine giren canlılarda ise hücre duvarı ve kloroplastlar bulunmaz. Besin, sindirildikten sonra hücre içerisinde alınır. Heterotrof olan bu canlılar, beslenme şekillerine göre ayrıca otçul, etçil, hepçil (her şeyi yiyen), böcekçil, vs. olarak gruplandırılırlar.

    Not: Daha sonraki gelişmelere göre, Thomas Cavalier-Smith, bu listede ökaryotlar altındaki Protista alemine dahil Algleri, Chromista adı altında ayrı bir alem olarak tanımlamıştır.

    Alem, kendi içerisinde Şube, Sınıf, Takım, Familya (Aile), Cins, Tür şeklinde yukarıdan aşağıya bir hiyerarşi şeklide uzar. Şimdi bunu bir örnek üzerinde açıklayalım.

    Alem: Bitkiler – Alemden Türe doğru gittikçe,
    Şube: Tohumlu – Birey sayısı azalır. (Şubenin altında alt şubeler olabilir.)
    Sınıf : Kapalı Tohumlu – Çeşitlilik azalır. (Alt sınıflarda olabiliyor.)
    Takım: Çift Çenekli – Ortak özellik artar.
    Familya (Aile): Baklagil – Genetik benzerlik artar.
    Cins: Fasulye – Akrabalık artar.
    Tür: Ayşe Kadın Fasulye – Protein benzerliği artar.

    Tür: Sınıflandırmadaki en küçük birimdir. Birbirine benzeyen aynı kromozom sayısına sahip, birbirleriyle çiftleştiklerinde kısır olmayan verimli döl oluşturan bireylere tür denir.

    Aşağıdaki resimde, sınıflandırma şekil ile açıklanmaktadır.

    isim:  canlilarin_siniflandirilmasi.gif
Görüntüleme: 6071
Büyüklük:  117,7 KB (Kilobyte)

    Sistematik olarak türlerin adlandırılmasında, ikili adlandırma metodu kullanılır, ilk bölüm cins adını belirtirken ikinci bölüm belirleyici addır. İki isim birden türün adını oluşturur.

    Cins aynıysa; familya, takım, sınıf, şube, alem aynıdır.

    Örneğin, aşağıdaki türlerin hepside;

    Plantae (Bitkiler) alemi,
    Pinophyta (Açık tohumlular) şubesi,
    Pinopsida sınıfı,
    Pinales (İğne yapraklılar) takımı,
    Pinaceae (Çamgiller) familyasına ait bitkilerdir.

    Pinus pinea (Fıstık çamı)
    Pinus slvestris (Sarı çam)
    Pinus helepensis (Halep çamı)
    Pinus nigra (Kara çam)
    Pinus buritia (Kızıl çam)
    Konu acemi_caylak tarafindan (07.02.2014 Saat 17:42 ) degistirilmistir.
    gülenyüz, Uzaylı ve gçakar bunu beğendiler

  5. #5
    Yeşil Sever Ramazan ÇAYIROĞLU - ait Kullanici Resmi (Avatar)
    Üyelik Tarihi
    Nov 2014
    Yer
    Rize
    Mesajlar
    33
    «cf.» Confer (Benzer)
    Örneğin; Calyptridium cf. monandrum (Calyptridium monandrum türüne benziyor ancak doğrulama için örneklerin kontrol edilmesi lazım) (Simpson, 2012; Stearn, 1988)
    gçakar ve gülenyüz bunu beğendiler

Yetkileriniz

  • Konu Açma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •  

Search Engine Optimization by vBSEO 3.6.1